De Academie op Sint Maarten

Vragen aan Jessey Salomon, secretaris RvA
 

Kan je iets vertellen over de taak en de werkzaamheden van de Raad van Advies op Sint Maarten? Hoe ziet het werk van de juristen eruit?

"De Raad van Advies op Sint Maarten is een onafhankelijk adviescollege dat de regering en Staten adviseert over wetgeving en bestuur. Deze taak is constitutioneel verankerd. Juristen binnen de Raad werken aan schriftelijke adviezen en wetenschappelijk onderzoek. Daarbij staan duidelijkheid en precisie centraal."

Waarom had de RvA de behoefte om een maatwerkcursus over schriftelijke vaardigheden te volgen?

"De behoefte aan de maatwerkcursus kwam voort uit de wens om de kwaliteit van de schriftelijke adviezen verder te verhogen. Juristen ervaren het soms als uitdaging om de juiste toon, structuur en omvang te kiezen. De training hielp daarbij met concrete, praktische vaardigheden die er naar verwachting aan zullen bijdragen de adviezen met meer overtuiging over te brengen."

Wat voor afspraken hebben jullie gemaakt over het borgen van de opgedane kennis?

"Om de opgedane kennis te borgen, wordt de interne ‘checklist adviezenschrijven’ herzien. Daarnaast wordt gewerkt aan een gebalanceerde, uniforme huisstijl, zodat de verbeteringen blijvend ingebed raken in de dagelijkse werkwijze van de Raad."

Zat er een eyeopener in de cursus? Zo ja, welke?

"Een eyeopener was de ontdekking dat het loslaten van juridisch jargon en verouderd Nederlands juist leidt tot toegankelijkere, krachtigere en overtuigendere adviezen, ook al voelt dit voor sommige juristen als een inbreuk op hun professionele identiteit. De focus verschuift daarmee van ingewikkeld naar effectief. Daarnaast bood de cursus inzicht in de opbouw en structuur van de adviezen van de Raad, en in de manier waarop deze kunnen worden verbeterd om de duidelijkheid en leesbaarheid te vergroten. Vooral het gezamenlijk ontleden van bestaande adviezen bleek waardevol."

De cursus is zeer goed gewaardeerd door de deelnemers. Heb je nog tips en/of tops voor de Academie?

"Keep up the good work! Voor juristen in de Cariben zou een online aanbod aan bestaande dan wel nieuwe trainingen een welkome aanvulling zijn."

Vragen aan Mascha Furth, taaltrainer
 

Kan je iets vertellen over de trainingen die je geeft op het gebied van schriftelijke vaardigheden?

"Ik ben afgestudeerd als Neerlandica aan de Universiteit van Amsterdam met als specialisatie taalbeheersing, argumentatietheorie en retorica. Ik verzorg trainingen in overtuigend schrijven en argumenteren, voor juristen en professionals binnen de (rijks)overheid. De nadruk bij mijn trainingen ligt op het omzetten van complexe juridische materie in heldere en overtuigende taal. Ik verzorg bijvoorbeeld trainingen in het schrijven van goed en helder gemotiveerde uitspraken, beslissingen op bezwaar, processtukken en overtuigende adviezen voor wetgeving en beleid. Onder mijn opdrachtgevers reken ik onder andere de rechtelijke macht (Raad van State, de RIO-opleiding, rechtbanken, gerechtshoven, de Hoge Raad, CDR in Suriname), ministeries (Justitie en Veiligheid, Binnenlandse Zaken, Buitenlandse Zaken, Financiën en het OM op Curaçao), (semi-) overheidsinstellingen zoals DUO, CJIB, de Belastingdienst en UWV."

Wat valt je op hoe juristen schrijven? En is daar de afgelopen jaren iets in veranderd?

"Juristen moeten vaak een complexe inhoud overbrengen op de lezer. De meeste lezers zijn echter niet juridisch geschoold, wat betekent dat de juristen een vertaalslag moeten maken voor hun lezers. Dat brengt juristen vaak in een lastige spagaat: aan de ene kant moeten ze zo helder en begrijpelijk mogelijk de boodschap op de lezer overbrengen – en het liefst ook overtuigend – maar aan de andere kant moeten ze ook de juridische inhoud van de boodschap goed bewaken. Tijdens mijn trainingen gaan we in eerste instantie uit van het correct overbrengen van de inhoud, en dan verkennen we hoe die inhoud zo begrijpelijk mogelijk kan worden verwoord. Vaak denken schrijvers dat ze hun juridische boodschap kunnen ‘vertalen’ in eenvoudiger taalgebruik. Schrijvers vervangen dan moeilijke woorden, en korten hun zinnen in. Dat levert helaas niet het gewenste resultaat: om begrijpelijk over te komen moet vaak ook worden gekeken naar de te selecteren inhoud en de volgorde waarin de informatie wordt gegeven – de opbouw van de tekst dus. Maar er kan natuurlijk ook wel wat gesleuteld aan de formuleringen: juridische vaktermen moeten soms toegelicht, en hele ingewikkelde, vage, abstracte zinnen moeten worden vermeden. Ik zou het heel fijn vinden als juristen hun ouderwetse taalgebruik afleren! Woorden als ‘doch’, ‘genoegzaam’ en ‘niettegenstaande’ zijn niet meer van deze tijd.

Het doet mij een groot genoegen dat veel instanties tegenwoordig doordrongen zijn van de noodzaak om begrijpelijker te communiceren. Er zijn allerlei projecten om begrijpelijker communicatie te stimuleren: van de Klare Taal-bokaal bij de rechtspraak, tot het Direct Duidelijk-project bij gemeenten. Dat begint ook zeker zijn vruchten af te werpen: er wordt echt begrijpelijker geschreven. Soms zie je wel dat instanties nog zoekend zijn naar de juiste balans tussen juridisch correct en begrijpelijk schrijven. Maar het gaat zeker de goede kant op!"

Heb je ervaring met het geven van trainingen aan Caraïbisch Nederland of de landen binnen het koninkrijk? 

"In 1999 mocht ik voor het eerst naar Suriname om les te geven aan de toenmalige Stichting Juridische Samenwerking Suriname Nederland voor de opleidingen voor advocaten en griffiers. Later volgden ook de RIO-opleiding en de Surinaamse Bank. Sindsdien ben ik zeer regelmatig terug geweest, alleen nu heet het opleidingsinstituut het Centrum voor Democratie en Recht. Ook heb ik op Curaçao regelmatig les gegeven, bij het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba, bij het Openbaar Ministerie en voor SSR in de Leerlijn Strafrecht. Als laatste ben ik dit jaar op Sint Maarten geweest, bij de Raad van Advies, een afdeling die vergelijkbaar is met de Raad van State, en die de Staten van Sint Maarten adviseert over wetgeving."

Hoe heb je je voorbereid op deze cursus?

"Voor de training op Sint Maarten moest ik me eerst meer verdiepen in het werk dat de deelnemers doen: wie adviseren ze, en waarover? Daarvoor heb ik een gesprek gehad met een van de juristen, en ik heb me ingelezen in een aantal stukken die ik van ze had ontvangen. Ook ben ik zelf op internet gaan zoeken naar wat recente activiteiten waren van de Raad van Advies. Zo ontstond er een goed beeld van hun werkzaamheden.

De Raad van Advies adviseert parlementsleden over wetsvoorstellen: zijn ze juridisch houdbaar, zijn ze uitvoerbaar, zijn ze effectief, zijn ze noodzakelijk? Het zijn hele formele, juridische stukken die moeten voldoen aan veel vereisten. De parlementsleden zijn gekozen door de bevolking, maar niet per se juridisch onderlegd. Een begrijpelijk geschreven en overtuigend advies is dus cruciaal voor de samenleving in Sint Maarten."

Hoe heb je het geven van de cursus ervaren? En wat heb je er zelf van geleerd?

"Het blijft een uitdaging om een nieuw ontwikkelde training in één keer goed neer te zetten. Ik vond het dus heel spannend of de stof en oefeningen die ik had bedacht, zouden aanslaan bij de deelnemers. Vooral mijn casus over het wetsvoorstel om de zeeschildpadden op Sint Maarten te beschermen, was voor mij heel spannend, omdat ik niet wist of dat zou gaan werken. Gelukkig waren de deelnemers  bijzonder aardige en intelligente mensen, die met hun betrokken deelname en kritische vragen mij op het juiste spoor hielden zodat ik ze kon bieden waar ze behoefte aan hadden. Het werd een echte samenwerking tussen mij en de deelnemers: ze dachten voortdurend mee en probeerden de aangeboden stof telkens toe te passen op hun eigen praktijk. De casus van de zeeschildpadden pakte daardoor toch goed uit! Het contact en de samenwerking met de deelnemers heb ik absoluut als het meest waardevolle van deze reis ervaren!

Op de laatste dag van mijn verblijf kocht ik voor mijn dochter een souvenir in een sieradenwinkeltje. Ik raakte in gesprek met de eigenaar, en die vertelde mij dat hij zich verkiesbaar had gesteld voor het parlement. Toen realiseerde ik me hoe belangrijk de taak van de Raad van Advies is, en hoe groot hun verantwoordelijkheid: zij moeten alle gekozen leden van de juiste informatie en argumenten voorzien, zodat de parlementsleden goed geïnformeerd en weloverwogen belangrijke besluiten voor de bevolking kunnen nemen. De mensen bij de Raad van Advies zijn bijzonder toegewijd om deze taak zo goed mogelijk uit te voeren, en zich ook voortdurend te verbeteren daarin. Daar was ik zeer van onder de indruk."