Aan het woord: winnaar scriptieprijs

De Academie voor Wetgeving reikt jaarlijks een scriptieprijs uit aan de auteur van de beste afstudeerscriptie over een voor wetgeving relevant onderwerp. De winnaar van dit jaar is Ebele Wybenga die zijn scriptie ‘Ongebonden werk’ schreef over het wetsvoorstel met betrekking tot het auteurscontractenrecht. Wybenga analyseert het wetsvoorstel en beziet of het past bij de verhoudingen tussen auteurs en uitgevers die door digitalisering en de opkomst van e-books sterk veranderen.

De jury is onder de indruk van het heldere betoog en van het onderzoek naar de economische gevolgen van de invoering van een wettelijk auteurscontractenrecht. Ook geeft Wybenga volgens de jury een mooi beeld van de manier waarop digitalisering en e-books de wereld van auteurs en uitgeverijen kunnen beïnvloeden.

Ter gelegenheid van de prijsuitreiking heeft de academie Ebele Wybenga enkele vragen gesteld.

Kun je kort de conclusie van je scriptie samenvatten?

Slechts een paar voorstellen uit het voorontwerp auteurscontractenrecht zijn van betekenis voor de exploitatieverhouding tussen literaire auteurs en hun uitgevers. Dit volgt uit de bestaande praktijk van modelcontracten, de verschuivingen in de literaire sector door de opkomst van e-books en ervaringen met vergelijkbare regels in Duitsland. Traditionele schakels tussen schrijver en lezer staan in de vuurlinie van de vernieuwing, terwijl nieuwe tussenpartijen hun plek opeisen. Auteurs van vandaag zijn in deze omwenteling zowel gebaat bij onderhandelingsvrijheid als bij een wettelijk steuntje in de rug.

Wat moet de wetgever volgens jou vooral regelen in het auteurscontractenrecht?

De wetgever moet auteurs helpen aan een eerlijkere onderhandelingspositie tegenover exploitanten, zonder van bovenaf een onderhandelingsresultaat op te dringen. Daarom ben ik een voorstander van het invoeren van vijfjaarlijkse opzegbaarheid van exclusieve licenties, een ‘non-usus’ bepaling en een bestsellerregeling. Een dwingendrechtelijke billijke vergoeding kan verlammend werken op de literaire markt. In Duitsland heeft een vergelijkbare regel niets veranderd aan de bestaande verhoudingen tussen uitgevers en auteurs.

Je houdt van schrijven en hebt je eerste roman al uitgebracht. Kunnen we op literair terrein meer van jou verwachten in de komende jaren?

Ik hoop binnen twee jaar een nieuwe roman uit te brengen. Niet alleen als e-book, maar toch ook op ouderwets papier bij de Bezige Bij. Naast mijn baan bij een Amsterdams reclamebureau en mijn freelance journalistieke werk hoop ik meer aan het schrijven van fictie toe te komen.

De scriptie is te lezen op: www.ebelewybenga.nl/scriptie.pdf