Winnaar scriptieprijs 2010 Academie voor Wetgeving

Tijdens de opening van het academisch jaar op 14 september werd opnieuw de Scriptieprijs van de Academie voor Wetgeving uitgereikt. Dit jaar waren er 26 scripties, waarvan er na een strenge selectie acht in detail bestudeerd werden door de jury van de prijs. Er was een ruime spreiding van onderwerpen – staats- en bestuursrechtelijk, strafrechtelijk en privaatrechtelijk – maar uiteindelijk won een criminologische scriptie over een vreemdelingenrechtelijk onderwerp.

De scriptie, geschreven door mr. Frank Noteboom, student aan de Rijksuniversiteit Groningen, is getiteld “Nigeriaanse slachtoffers van vrouwenhandel; Een vergelijking tussen de Nederlandse B9-regeling en het Belgische statuut mensenhandel”. Noteboom onderzoekt of de goede bedoelingen van de Belgische en Nederlandse vreemdelingrechtelijke regeling voor slachtoffers van mensenhandel voldoende passen op de specifieke situatie van Nigeriaanse vrouwen die slachtoffer zijn van mensenhandel.

Als deze vrouwen gedwongen worden in de prostitutie te werken, wordt hun gehoorzaamheid aan de mensenhandelaren afgedwongen met gebruikmaking van voodoo-rituelen. Om vrij te komen moeten zij een grote geldschuld aflossen. Het blijkt bijzonder moeilijk te zijn deze vrouwen ertoe over te halen niet alleen hun pooiers te ontvluchten, maar ook aan de vluchtelingenopvang mee te doen en aangifte te doen tegen de daders van de mensenhandel. Zij zijn bang voor voodoo en bedreigingen en wantrouwen bovendien officiële overheidsinstanties, zoals de politie of het OM.

Noteboom analyseert de Nederlandse B9-regeling en het Belgische Statuut mensenhandel systematisch en geeft aan welke gevolgen de geconstateerde verschillen kunnen hebben in de procedure voor de verlening van een verblijfsstatus. Op grond van de sociologische, culturele en rechtsvergelijkende informatie die hij geeft, komt hij tot een aantal concrete en goed gemotiveerde aanbevelingen voor verbetering van beide regelingen. Daarmee kunnen deze regelingen naar verwachting effectiever worden, niet alleen om de Nigeriaanse slachtoffers te helpen, maar ook om de daders van mensenhandel beter te vervolgen doordat die slachtoffers vaker geneigd zullen zijn aangifte tegen hen te doen.

De jury had het omvangrijk en gedegen werkstuk met stijgende bewondering gelezen. Zij vond de scriptie origineel door de uitgebreide beschrijving van de context van deze handel in vrouwen en de diepgaande rechtsvergelijking. Bovendien waren de zinvolle aanbevelingen tot aanpassing van de Belgische en Nederlandse regeling goed gemotiveerd.